Odmowa pożyczki: co oznacza i co możesz sprawdzić

Dlaczego pożyczkodawca może odmówić

Przed zawarciem umowy każdy kredytodawca ocenia zdolność kredytową (art. 9). Instytucja pożyczkowa udziela pożyczki tylko po pozytywnej ocenie, a ocenę opiera na danych z zewnętrznych źródeł, w tym z BIK i biur informacji gospodarczej (art. 9a). Negatywny wynik nie musi oznaczać złej historii spłat. Przyczyną bywa także:

• za niski dochód albo za wysokie bieżące raty w stosunku do wnioskowanej kwoty;
• niezgodność danych przy weryfikacji konta, np. inny adres we wniosku i w banku;
• zastrzeżony PESEL w chwili sprawdzenia (jak cofnąć zastrzeżenie na czas);
• wymagania samego pożyczkodawcy, np. co do wieku lub dokumentów;
• kilka świeżych wniosków złożonych w krótkim czasie.

Odmowa dotyczy jednego wniosku u jednego pożyczkodawcy. Inna firma oceni sytuację według własnych zasad, choć może korzystać z tych samych baz.

O co możesz poprosić pożyczkodawcę

Wynik sprawdzenia w bazie

Gdy o odmowie przesądziły informacje z bazy danych, pożyczkodawca niezwłocznie i bezpłatnie podaje wynik sprawdzenia oraz nazwę bazy (art. 10 ust. 1).

Wyjaśnienie oceny zdolności kredytowej

Po odmowie możesz złożyć wniosek o wyjaśnienie, jakie czynniki, w tym Twoje dane osobowe, wpłynęły na ocenę. Podstawą jest art. 10 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, który odsyła do art. 70a Prawa bankowego.

1. Napisz kanałem podanym w serwisie lub regulaminie pożyczkodawcy. Podaj datę wniosku i dane, których w nim użyto.
2. Poproś o nazwę bazy i wynik sprawdzenia oraz o wyjaśnienie oceny zdolności kredytowej, powołując się na art. 10 ustawy o kredycie konsumenckim.
3. Zachowaj kopię wiadomości z datą wysłania.

Wyjaśnienie nie zmienia decyzji. Pozwala za to sprawdzić, czy nie oparto jej na błędnych danych.

Jak bezpłatnie sprawdzić swoje dane

Bezpłatna kopia danych z BIK to coś innego niż płatny Raport BIK. Do sprawdzenia poprawności danych kopia wystarczy. BIK odpowiada na wniosek w ciągu miesiąca, a w sprawach złożonych może przedłużyć ten termin.

BIG InfoMonitor, KRD i ERIF to trzy niezależne biura informacji gospodarczej, każde z własną bazą. Brak wpisu w jednym nic nie mówi o pozostałych.

Gdy dane są błędne

BIK nie poprawia samodzielnie danych, które dostał od banków i firm pożyczkowych. Wniosek o sprostowanie kieruj do instytucji, która je przekazała, np. do pożyczkodawcy, który wykazał spóźnioną ratę. BIK może przekazać prośbę dalej, ale wtedy sprawa trwa dłużej. W biurach informacji gospodarczej wpis zgłasza wierzyciel, więc błędną zaległość wyjaśniasz przede wszystkim z nim.

Jeśli instytucja nie poprawia danych, które uważasz za nieprawdziwe, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (uodo.gov.pl).

Zanim złożysz kolejny wniosek

Seria wniosków w kilku firmach jednego dnia rzadko pomaga. Zapytania kredytowe zapisane w BIK są widoczne dla innych instytucji do 12 miesięcy, a kilka świeżych zapytań pod rząd pożyczkodawca może odczytać jako pilną potrzebę gotówki. Najpierw ustal przyczynę odmowy, sprawdź dane i policz w kalkulatorze budżetu, jaka rata zmieści się w miesięcznych wydatkach.

Jeśli odmowa zbiegła się z kłopotami ze spłatą obecnych zobowiązań, zacznij od strony o trudnościach ze spłatą i od rozwiązań bez nowego długu.