Zabraknie Ci na najbliższą ratę: plan na pierwsze dwa dni

Pierwsze 48 godzin

Gdy wiesz, że na najbliższą ratę nie wystarczy pieniędzy, masz coś, czego nie ma nikt po terminie: czas. Wykorzystaj go w tej kolejności.

1. Otwórz umowę i harmonogram. Zapisz termin raty, jej kwotę, roczną stopę odsetek za opóźnienie i inne opłaty za zaległości. Umowa musi je wymieniać razem ze skutkami braku płatności (art. 30 ust. 1 pkt 11 i 12).
2. Policz, ile realnie możesz wpłacić i kiedy. Całość za tydzień? Połowę teraz, a resztę z wypłatą? Pomoże w tym kalkulator budżetu.
3. Napisz do pożyczkodawcy przez kanał z umowy albo panel klienta. Podaj numer umowy, kwotę i termin, którego dotrzymasz.
4. Jeśli możesz zapłacić część, zrób to w terminie. Odsetki za opóźnienie liczy się od zaległej kwoty, więc mniejsza zaległość oznacza mniejsze odsetki.
5. Zachowaj kopię wiadomości i potwierdzenia wpłat. Po rozmowie telefonicznej streść jej ustalenia w e-mailu do firmy.

Co napisać do pożyczkodawcy

Krótko i rzeczowo. Wystarczy kilka zdań: numer umowy, informacja, że rata nie wpłynie w terminie, powód w jednym zdaniu, Twoja propozycja z kwotą i datą oraz pytanie o dostępne rozwiązania. Nie musisz opisywać szczegółów sytuacji zdrowotnej czy rodzinnej. Układ takiego pisma podpowiada wzór prośby o plan spłaty.

Pisz od razu, nawet bez gotowego planu. Wiadomość wysłana przed terminem daje firmie czas na odpowiedź, a Tobie dowód, że problem został zgłoszony, zanim powstała zaległość.

Jakie rozwiązania mogą się pojawić

Żadne z nich nie przysługuje automatycznie i nie każdy pożyczkodawca je proponuje. Poniżej to, o co możesz zapytać. Każde ma swoją cenę albo warunki, więc proś o nie na piśmie.

Przesunięcie terminu

Odroczenie spłaty bywa płatne. Jeśli następuje w ciągu 120 dni od wypłaty, opłaty za nie wlicza się do ustawowego limitu kosztów pozaodsetkowych (art. 36b).

Rozłożenie zaległości na części

Zaległa kwota zostaje podzielona na kilka mniejszych wpłat. Poproś o nowy harmonogram z datami i kwotami.

Wpłata częściowa

Firma przyjmuje część raty w terminie, a resztę w uzgodnionym dniu. Zapytaj, na co zaliczy wpłatę; kolejność zaliczania opisuje umowa (art. 30 ust. 1 pkt 8).

Każde ustalenie poproś o potwierdzenie e-mailem albo w panelu klienta. Ustaleń z rozmowy telefonicznej bez takiego potwierdzenia trudno potem dowieść.

Utrata rabatu to nie odsetki za opóźnienie

Niektóre umowy i promocje zawierają rabat warunkowy: niższą cenę dostajesz pod warunkiem, że wszystkie płatności wpłyną w terminie. Spóźnienie może oznaczać powrót do ceny standardowej. Rabat bezwarunkowy działa inaczej, bo przysługuje bez względu na sposób spłaty.

Różnica wynosi 50 zł i w tym przykładzie w całości przypada na ostatnią płatność. Oba warianty obok siebie pokazuje moduł na stronie Porównaj koszty.

Utrata rabatu wynika z warunków umowy lub regulaminu promocji i zmienia cenę całej pożyczki. Odsetki za opóźnienie to osobny mechanizm: nalicza się je od zaległej kwoty za każdy dzień spóźnienia. Kodeks cywilny ogranicza je do dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹), co przy stopie referencyjnej NBP 3,75% daje 18,5% w skali roku, stan na 26 października 2026. Ustawa o kredycie konsumenckim dodaje, że opłaty za zaległość razem z odsetkami za opóźnienie nie mogą przekroczyć kwoty tych maksymalnych odsetek (art. 33a).

Przy spóźnionej płatności w umowie z rabatem warunkowym mogą zadziałać oba mechanizmy naraz. Zapytaj więc pożyczkodawcę wprost, czy uzgodnione przesunięcie terminu zachowa rabat.

Bezpłatna pomoc z zewnątrz

• Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów udziela bezpłatnych porad prawnych i pomaga napisać reklamację albo pismo procesowe. Rzecznika ze swojej miejscowości znajdziesz w wyszukiwarce UOKiK.
• Rzecznik Finansowy pomaga klientom firm z rynku finansowego, zwłaszcza gdy reklamacja u pożyczkodawcy nie przyniosła rozwiązania. Informacje i formularze są na rf.gov.pl.
• Punkty nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego działają w każdym powiecie, także w sprawach chwilówek i rozłożenia długu na raty. Na wizytę zapisujesz się przez telefon w starostwie albo przez internet, a na miejscu podpisujesz oświadczenie, że nie stać Cię na odpłatną pomoc. Szczegóły podaje gov.pl.

Na każdą z tych rozmów weź umowę, harmonogram, ostatnie wiadomości od pożyczkodawcy i listę swoich stałych wydatków. Doradca szybciej oceni sytuację, gdy zobaczy liczby, a nie tylko ich opis.

Jeśli spór dotyczy wysokości naliczonych kosztów, zacznij od reklamacji u pożyczkodawcy. Jak ją złożyć i ile czasu firma ma na odpowiedź, opisuje strona Reklamacje.

Czego nie robić

• Nie zaciągaj nowej pożyczki, żeby zapłacić ratę starej. Przesuwa to problem w czasie i dokłada kolejny koszt.
• Nie ignoruj wiadomości od pożyczkodawcy. Krótka odpowiedź daje lepszą pozycję niż milczenie.
• Nie płać „windykatorowi” z SMS-a lub telefonu na rachunek, którego nie ma w umowie ani w piśmie od firmy. Oszuści podszywają się pod windykację, dlatego numer rachunku sprawdzaj w dokumentach.
• Nie podpisuj pod presją ugody ani nowej umowy, której nie zdążysz spokojnie przeczytać.
• Omijaj firmy, które za opłatą z góry obiecują „oddłużenie” albo „umorzenie długu”. Pomoc wymieniona wyżej jest bezpłatna.

Spokojne omówienie dostępnych kroków znajdziesz też na stronie Trudności ze spłatą.