Pożyczka na raty: harmonogram, prowizja i cena dłuższej spłaty

Cztery liczby z harmonogramu

Harmonogram to tabela wszystkich płatności z datami. Zanim zaczniesz porównywać oferty, wypisz z niego cztery wartości.

Pierwsza rata

W wielu umowach różni się od kolejnych, bo pierwszy okres jest krótszy lub dłuższy niż miesiąc, np. przy dniu płatności innym niż dzień wypłaty.

Kolejne raty

W ratach równych co miesiąc płacisz tyle samo, choć z czasem w racie jest coraz mniej odsetek, a coraz więcej kapitału.

Ostatnia rata

Zamyka saldo, więc potrafi odbiegać od pozostałych o kilka groszy. W przykładzie 3 000 zł na 12 rat jedenaście płatności wynosi po 276,55 zł, a dwunasta 276,51 zł.

Najwyższa rata i jej termin

Tę kwotę wpisz do budżetu, bo to ona pokazuje, czy spłata się zmieści.

Gdy ostatnia rata różni się o więcej niż grosze, poszukaj przyczyny w umowie; typowe powody wyjaśniamy w części o ostatniej racie. Niektóre umowy przewidują też raty malejące, w których najwyższa jest pierwsza płatność. Kalkulator Credano liczy raty równe.

Prowizja: w ratach, doliczona do kwoty lub potrącona

Ta sama prowizja może trafić do rachunku na trzy sposoby, a każdy daje inne raty i inne RRSO.

W wariancie doliczonym łatwo o pomyłkę w liczeniu. Załóżmy, że dostajesz 1 000 zł, prowizja 100 zł jest finansowana, a odsetki wynoszą 100 zł. Kwota finansowana to 1 100 zł, całkowity koszt 200 zł, a do zapłaty 1 200 zł. Prowizja jest w tym rachunku dokładnie raz: nie odejmuje się jej od wypłaty ani nie dolicza drugi raz do kosztu.

Na konkretnych liczbach wygląda to tak. Poniżej przykład edukacyjny (nie oferta i nie przykład reprezentatywny): 3 000 zł na 12 rat, oprocentowanie 12% rocznie i prowizja 120 zł, raz rozłożona na raty, raz doliczona do kwoty.

Ta sama kwota do wypłaty, więc różnica w złotych pokazuje realną różnicę kosztu. Przykłady edukacyjne, nie oferty.

Różnica wynosi 7,94 zł i tyle właśnie kosztują odsetki od samej prowizji. Rata rośnie z 276,55 zł do 277,21 zł, a RRSO z 20,81% do 21,36%. Przy wyższej kwocie lub dłuższym okresie ta różnica rośnie. Wariant z prowizją potrąconą z wypłaty pokazujemy na przykładzie pożyczki 5 000 zł.

Niższa rata, wyższy koszt całkowity

Druga decyzja to liczba rat. Kolejny przykład edukacyjny, który również nie jest ofertą ani przykładem reprezentatywnym: 5 000 zł, oprocentowanie 12% rocznie, prowizja 250 zł rozłożona na raty, spłata przez rok, dwa albo trzy lata.

Ta sama kwota do wypłaty, więc różnica w złotych pokazuje realną różnicę kosztu. Przykłady edukacyjne, nie oferty.

Rata spada z 465,07 zł do 173,01 zł, ale całkowity koszt rośnie z 580,93 zł do 1 228,60 zł. Trzy lata zamiast jednego to 647,67 zł więcej za tę samą kwotę do wypłaty.

RRSO w tej tabeli przy dłuższym okresie spada: 22,90%, 17,70%, 15,93%. Nie znaczy to, że dłuższa pożyczka jest tańsza. Prowizja 250 zł rozkłada się na więcej lat, więc w ujęciu rocznym waży mniej, choć odsetek w złotych płacisz znacznie więcej. Przy różnych okresach patrz więc na koszt w złotych i na to, czy rata mieści się w budżecie.

Praktyczna kolejność wygląda tak: ustal najwyższą ratę, którą spłacisz bez naruszania stałych wydatków i zapasu (pomoże kalkulator budżetu), a potem wybierz najkrótszy okres, w którym ta rata się mieści.

Spłata przed terminem

Pożyczkę na raty możesz spłacić wcześniej, w całości albo w części. Całkowity koszt zmniejsza się wtedy o koszty przypadające na okres, o który skrócono umowę, nawet jeśli zostały zapłacone z góry (art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim). Po spłacie całości pożyczkodawca rozlicza się z Tobą w ciągu 14 dni (art. 52). Jak przygotować wniosek i co sprawdzić w rozliczeniu, opisujemy na stronie o wcześniejszej spłacie.