Brakuje na ratę: spokojny plan na najbliższe dni

Pierwsze kroki przed terminem raty

1. Otwórz umowę i harmonogram. Zapisz kwotę i termin najbliższej raty oraz to, co umowa mówi o oprocentowaniu zadłużenia przeterminowanego i skutkach braku płatności (art. 30 ust. 1 pkt 11–12 ustawy o kredycie konsumenckim).
2. Policz, ile realnie możesz zapłacić i od kiedy. Konkretna propozycja, np. „połowa raty teraz, reszta 15 grudnia”, ułatwia rozmowę.
3. Napisz do pożyczkodawcy przed terminem, kanałem z umowy albo z panelu klienta. Wiadomość pisemna zostawia ślad, którego rozmowa telefoniczna nie daje.
4. Zapytaj, jakie rozwiązania pożyczkodawca stosuje: zmianę harmonogramu, rozłożenie zaległości na części, przesunięcie terminu. Nie każda firma je ma, a na konkretną propozycję pożyczkodawca nie musi się zgodzić.
5. Każde ustalenie poproś o potwierdzenie na piśmie, z nowymi terminami, kwotami i ewentualnymi opłatami. Do tego momentu obowiązuje dotychczasowy harmonogram.

Gotowy układ wiadomości zawiera pusty wzór prośba o plan spłaty.

Ile kosztuje opóźnienie i co jeszcze oznacza

Za opóźnienie pożyczkodawca nalicza odsetki według stopy z umowy. Ich maksymalna wysokość to dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego). Przy stopie referencyjnej NBP 3,75% daje to 18,5% w skali roku (stan na 26 października 2026).

Od zaległości 500 zł za 30 dni maksymalne odsetki za opóźnienie wynoszą 500 zł × 18,5% × 30/365, czyli około 7,60 zł.

Sam koszt odsetek to jednak nie wszystko. Instytucja pożyczkowa przekazuje informacje o zaległościach do BIK lub biura informacji gospodarczej (art. 9a ust. 8 ustawy o kredycie konsumenckim), a umowa może przewidywać inne skutki braku płatności, łącznie z warunkami jej rozwiązania. Dlatego kontakt przed terminem ma większe znaczenie niż sama wysokość odsetek. Jeśli przychodzi wezwanie do zapłaty, sprawdź, kto jest wierzycielem i z czego składa się żądana kwota; gdy liczby się nie zgadzają, złóż reklamację.

Kolejność wydatków, gdy pieniędzy nie starcza na wszystko

Zanim zapłacisz ratę za wszelką cenę, ułóż wydatki od tych, bez których trudno normalnie żyć:

1. jedzenie, leki i opieka nad dziećmi;
2. mieszkanie: czynsz albo rata kredytu mieszkaniowego, prąd, gaz, ogrzewanie;
3. alimenty, jeśli je płacisz;
4. dojazd do pracy i telefon, bez których trudno zarabiać;
5. raty pożyczek i kredytów, z propozycją spłaty skierowaną do każdego z wierzycieli.

Taka lista nie zwalnia z żadnego zobowiązania. Chroni jednak przed sytuacją, w której tracisz prąd albo mieszkanie, żeby na chwilę uspokoić jednego wierzyciela. Ile zostaje na raty po stałych opłatach, pokaże kalkulator budżetu.

Bezpłatna pomoc

Rzecznik Finansowy

Zajmuje się sporami klientów z instytucjami finansowymi, w tym z instytucjami pożyczkowymi, gdy reklamacja nie przyniosła rozwiązania.

Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów

Bezpłatnie doradza i może wystąpić do przedsiębiorcy w Twojej sprawie. Adres znajdziesz w wyszukiwarce instytucji UOKiK.

Federacja Konsumentów

Organizacja konsumencka, która udziela bezpłatnych porad.

Nieodpłatna pomoc prawna i poradnictwo obywatelskie

Punkty działają w każdym powiecie dla osób, których nie stać na odpłatnego prawnika; wystarczy złożyć oświadczenie. Poradnictwo obywatelskie obejmuje również porady dla osób zadłużonych. Zapisy i adresy: gov.pl.

Dwie propozycje, przy których lepiej się zatrzymać